İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

İşçi alacakları:

  • Kıdem tazminatı: İşçinin ilk alacağı olan maaş alacağının çalıştığı her sene artı bir maaş alması olarak yorumlanabilir. İş sözleşmesi işveren tarafından haksız biçimde sonlandırılan yahut işçi tarafından haklı sebeple feshedilen işçinin, son aldığı brüt maaşı üzerinden hesaplanır. (Evlenme, askerlik, emeklilik ve ölüm gibi hallerde de hak kazanılabilir.) Dolayısıyla işçinin net maaşının yanı sıra aldığı yol, yemek, prim gibi alacakları da hesaplamaya katılır. 1 yıldan uzun süre çalışan işçinin sözleşmenin sonlandırılması üzerine, işveren tarafından kendiliğinden ödenmemesi durumunda arabuluculuk veya iş mahkemesinde dava açarak alması mümkündür. (Zamanaşımı 10 yıl.)
  • İhbar tazminatı: İşçi/işveren iş sözleşmesini sonlandırmadan belirli bir süre önce karşı yana bildirimde bulunmaması nedeniyle ödenir. İşçi 6 aydan az çalıştıysa 2 haftalık, 6ay-1.5 yıl çalıştı ise 4 haftalık, 1,5 yıl ila 3 yıl arası çalıştı ise 6 haftalık, 3 yıldan fazla çalıştı ise 8 haftalık bildirim süresi vardır. Bu süreler kanunda yazılı olup, süreye uymayan taraf süre tutarınca hak edilen bedelin ödenmesi gerekir. (Zamanaşımı 10 yıl. )
  • Fazla mesai ücreti: İşçinin kural olarak haftada en fazla 45 saat çalışması gerekir. Bu süreden fazla olan her bir saatlik çalışma için, işçi saatlik ücretinin bir buçuk katı kadar ücrete hak kazanır. Uzun süreli fazla mesai ücretlerinin birikmesi durumunda en büyük alacak bu kalemde oluşur. (Zamanaşımı 5 yıl.)
  • Ulusal Bayram Genel Tatil ücreti: Kendine özel ( Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun) düzenleme gereğince işçinin bu tatil günlerinde çalışması halinde çalıştığı saat hesaplanarak, saatlik ücretinin 2 katı ücrete hak kazanır. (Zamanaşımı 5 yıl. )
  • Yıllık izin ücreti: İşyerinde en az 1 yıl çalışan işçi her sene artan sayıda yıllık izin kullanma hakkına sahip olacaktır. İş sözleşmesinin sonlanmasıyla birlikte, kullanılmamış olan yıllık izin ücretlerinin son brüt ücret üzerinden hesaplanır. 1 ila 5 yıl arası çalışanlar senede 14 gün, 6 ila 14 yıl arası 20 gün, 15 yıl ve fazlası çalışanlar yıllık 26 gün izin kullanmalıdır.
  • Kötüniyet tazminatı:İşverenin haksız surette, başka bir sebebi bahane ederek asıl niyetini gizleyerek iş sözleşmesini sona erdirmesi halinde işçiye ödenir, genelde SGK primlerinin eksik yatırılması yahut işçinin işveren aleyhine tanıklık etmesi nedeniyle feshedilen sözleşmenin başka bir sebep gösterilerek feshi şeklinde karşımıza çıkar, ihbar süreleri üzerinden hesaplanır. (Zamanaşımı 10 yıl. )
  • Hafta Tatili Ücreti: İşçinin haftada 7 gün çalışmasının önüne geçilmek amacıyla işçiye en az haftada 1 gün tatil kullandırılması gerekmektedir. Buna aykırı çalışılması halinde ücret alacağı doğacaktır. (Zamanaşımı 5 yıl.)
  • Asgari Geçim İndirimi: İşçinin bekar/evli, çocuklu, çocuksuz veya kaç çocuklu olduğuna göre belirlenir. 01.01.2008 tarihinden beri, işçinin kendisi için %50, çalışmayan ve herhangi bir gelir elde etmeyen eş için %10, çocukların her biri için ilk iki çocuk %7,5 diğerleri için ise %5 şeklinde hesaplanarak ödeme yapılmalıdır. (Zamanaşımı 5 yıl.)
  • İş Kazası/Meslek Hastalığı Nedeniyle Tazminat: İşçinin işyerinde çalışmasından kaynaklı yahut o sırada başına gelen kaza/hastalık hallerinde ödenir. Rahatsızlığın devlet hastanesince raporlandırılması gerekir. (Zamanaşımı 10 yıl. )
  • Sendikal Tazminat: İşçinin herhangi bir sendikaya üye olması nedeniyle işveren tarafından mobing uygulanarak veya başka bir suret ve sebeple sözleşmenin sonlandırılması yahut ayrım yapılması halinde işçinin en az 1 yıllık ücretinin ödenmesi gerekecektir. (Zamanaşımı 10 yıl.)
  • Eşit davranmama Tazminatı: İşverenin işçiler arasında belirli süreli çalışan-belirsiz süreli çalışan, erkek-kadın, bekar-evli-gebe gibi farklı özellikleri nedeniyle, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin diğer sebepler zorunlu kılmadıkça, sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında veya sona ermesinde farklı işlem yapamaz. Aykırılık halinde 4 aya kadar ücreti tutarında tazminat ve yoksun kaldığı diğer haklarını talep edebilir. (Zamanaşımı 10 yıl. )
  • Faiz: Kıdem, Hafta tatili, ücret, fazla çalışma ve UBGT ücretlerinde bankaların mevudata uyguladığı en yüksek faiz alınırken, diğer kalemlerde yasal faiz (%9) hesaplanacaktır. Her bir alacağın muacceliyet tarihleri farklıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir